پرز دادن فرش دستباف یکی از نگرانی ها و دغدغه های عزیزانی است که آشنایی کمتری با ساختار فرش دستباف دارند؛ نگرانی هم بابت اینکه مبادا فرش دستباف شان مشکلی داشته باشه و هم بابت پرزهایی که ایجاد شده و تمیزی منزل را تحت شعاع قرار میدهد.
در این مطلب به بررسی چرایی و علت پرز دادن فرش دستباف و ماشینی و راه حل هایی برای از بین بردن پرز فرش میپردازیم.
ابتدا به این نکته اشاره کنیم که پرز دادن فرش بیشتر در بین فرشهای ماشینی مشاهده میشود و از آنجایی که این روزها فرش ماشینی در همه یا اکثر خانهها استفاده میشود، در این مطلب به نحوه از بین بردن پرز فرش ماشینی نیز پرداخته ایم.
علت پرز دادن فرش دستباف و ماشینی چیست؟
علت پرز دادن در فرش های دستباف، که به دلایل مختلف از جمله الیاف و گرههای محکم در این نوع بافت به ندرت مشاهده میشود، نو بودن الیاف به کار رفته در بافت است که در صورت مشاهده، پس از مدتی با انجام روشهایی که برای از بین بردن پرز فرش در این مقاله ارائه میدهیم از بین میرود.
یکی از عوامل مؤثر در پرز دادن فرش، تراکم و شانه فرش است؛ در واقع تراکم و شانه فرش با پرز دادن فرش رابطه معکوسی دارد بدین نحو که فرش با تراکم و شانه کمتر، پرز بیشتری تولید میکند.
مهمترین دلیل پرز دادن فرش به خصوص در فرش ماشینی، نوع الیافی است که در بافت فرش به کار میرود که مشخصاً میتوان به الیاف اکریلیک اشاره کرد.
اکریلیک به دلیل استقامت، ماندگاری و کیفیت بالایش در اکثر فرشهای ماشینی ایرانی استفاده میشود که بسیار مستعد پرز دادن نیز میباشد. اخیراً کیفیت الیاف اکریلیک را به واسطه فناوریهای نوین افزایش و میزان پرزدهی آن را کاهش دادند با این وجود بازهم حداقل برای چند هفته شاهد پرز دادن فرشهای بافته شده با این الیاف خواهیم بود.
توجه داشته باشید که بعضی از الیاف با کیفیت پایینتر مشکل پرزدهی را ندارند، از این روی اگر فرش نوی شما پرز نمیدهد همیشه به معنای استفاده از الیاف با کیفیت بالا نیست بلکه برعکس ممکن است از مواد با کیفیت پایین در بافت آن استفاده شده باشد.
گفتنی است بعضی از الیاف ضایعاتی و بیکیفیت نیز ممکن است مشکل ایجاد پرز در فرش را تشدید کند بنابراین روی این موضوع که پرز دادن یا ندادن فرش نشانهای از کیفیت بالا یا پایین فرش است نباید به صورت صد در صدی حساب باز کرد.
خود استفاده از فرش و به اصطلاح پاخوردن فرش هم منجر به ایجاد پرز در فرش میشود.
علت بعدی پرز دادن فرش که مخصوص فرشهای ماشینی است، به مشکلات تولید و عدم تنظیم دستگاههای ریسندگی و بافت و دمای نامناسب دستگاهها مربوط میشود.
عدم رعایت تناسب در میزان آب و روغن در مرحله آماده سازی الیاف، مشکل در تاب نخها، پرداخت نامناسب و مهمتر از همه آهار نخوردن یا آهار نامناسب نیز در تولید پرز فرش نقش پررنگی دارند؛ در مقالات بعدی در رابطه با آهار فرش صحبت خواهیم کرد.
آسیب هایی چون بیدزدگی و پوسیدگی نیز ممکن است موجب تولید پرز فرش شود؛ فرشی که مدت زمان زیادی از تولید و پرز دادن آن گذشته و اکنون پرز میدهد، ممکن است دچار اینگونه آسیبها شده باشد.
گرفتن و از بین بردن پرز فرش
برویم سراغ مسئله اصلی یعنی چگونگی از بین بردن پرزهای فرش دستباف و ماشینی:
اولین راه حل برای گرفتن پرزهای فرش دستباف و ماشینی، روش سنتی جارو زدن است؛ جارو دستی رو نمناک کنید و در جهت خاب فرش جارو بزنید تا پرزهای فرش به مرور زمان گرفته شوند؛ شاید اوایلی که فرش را تهیه کردید هفتهای دو تا سه بار نیاز به جارو زدن باشد.
اگر از جارو برقی استفاده میکنید، خلاف خاب فرش و با دور آهسته موتور جارو کنید تا پرز بیشتری جذب شود.
استفاده از یک دستمال سفید و تمیز مرطوب و نمدار راه حلی دیگری است که استفاده از آن در جهت خاب فرشها برای از بین بردن پرزهای فرش ماشینی و دستباف توصیه میشود.
میتوانید تا هفته ای سه بار از فرچه و شانههای مخصوص در جهت خاب فرش استفاده و پرزهای فرش را جمع کنید؛ سعی کنید خشونت به خرج ندهید تا آسیبی به فرش وارد نشود.
چسبهای کاغذی نیز گزینه پیشنهادی بعدی برای گرفتن پرز فرش است که این روش نیز باید با ملاطفت و دقت بالا انجام شود؛ چسبها را روی فرش بگذارید و پرزها را جمع کنید.
برای از بین بردن پرز فرش میتوانید از شامپو فرش هم استفاده کنید؛ فقط باید دقت لازم داشته باشید تا شامپو میان تار و پود فرش باقی نماند تا به مرور باعث پوسیدگی و آسیب زدن به فرش نشود؛ این شاید آخرین روشی باشد که توصیه میکنیم.
راهکار جدیدی که این سالها برای گرفتن پرز فرش مورد استقبال قرار گرفته، تهیه و استفاده از دستگاههای پرزگیر است که میتواند حجم بالایی از پرزهای فرش را جذب کرده و از بین ببرد.
همچنین میتوانید از غلطک موگیر و پرزگیر استفاده کنید؛ شاید بپرسید این دو روش آخر را چرا ابتدا مطرح نکردیم؟ در واقع امکانات روشهایی که ابتدا ارائه دادیم اغلب در دسترس بوده و نیازی به صرف هزینه و خرید آنها نیست.
در پایان امیدواریم این مقاله مورد پسند شما قرار گرفته باشد؛ اگر مایل هستید که در آینده در رابطه با پرزهای فرشهای دستبافی که توسط خودتان بافته شده صحبت کنید، توصیه میکنیم سری به دوره های آموزش بافت فرش و گلیم لمآرت بزنید.
در مورد خرید محصولات قالیبافی هم نگران نباشید؛ فروشگاه اینترنتی محصولات قالیبافی لم آرت هرآنچه که شما نیاز دارید را فراهم کرده است؛ کافیست کلیک کنید و سفارش بدید.