عده ای بر این باورند که نقش شیر در فرش های چین تأثیر گرفته از نقش و نماد شیر در ایران است که در بازه ای زمانی از مسیر جاده ابریشم به چین منتقل شده است.
در چین منابع گسترده تولید پشم وجود ندارد، اولین فرشهای چین با الیاف ابریشم بافته شدهاند. ابریشم بافی و پرورش کرم ابریشم چین سابقهای در حدود چهار هزار سال دارد و تا قبل از رنسانس ایتالیا، تقریباً تمامی بافتههای ابریشمی اروپا از شرق وارد میشدند از این رو نخستین و قدیمی ترین بافتههای چینی را باید بافتههای ابریشمی دانست.
بسیاری بر این عقیده اند که برای اولین بار فرش بافی از طریق ترکستان شرقی به چین راه یافت.
در منابع دیگر آمده است صنعت قالیبافی به نظر میرسد از ترکستان شرقی و در امتداد جادهی ابریشم بـه چین رسیده است.
در کنار بافتههای کهن که عموماً ابریشمی یا انواع خاص دیگری بودهاند احتمال داده میشود که پس از انقراض سلسلهی مینگ و تسلط منچوریها، بافت فرش پرزدار در این کشور آغاز شده باشد.
رنگ بندی این فرشها بسیار ملایم است و رنگهای مورد استفاده زمینه اغلب آبی و زرد و با درجات گوناگون است. قهوهای مایل به زرد و ارغوانی نیز بعضاً استفاده میگردد؛ ولی رنگهای سبز و قرمز به ندرت در قالیهای کهن یافت میشود.
تصویر شیر ترسیم شده بر روی فرشهای چینی ریشه در سنت نماد پردازی فرهنگ خاور دور دارد. نقش شیر نماد محافظ «بودا» و نقش شیر سگ یا فو داگ یا سگ فو (فو، نام چینی بودا میباشد) که موجودی اسطورهای با سر شیر و بدن سگ است دارای پیشینه تاریخی و محافظ معابد بودایی و دفع «شر» است که سابقه ی پیدایش آن را به دوران هان (۲۰۲ ق.م ۲۲۰م) نسبت میدهند که از گذشته با حالات مختلف در هنر چین ظاهر میشود کـه خـاص ترین آن مجسمه های سنگی است که مقابل معابد بودیسم وجود دارد و نقش آن در فرشهای چینی نیز نفوذ پیدا کرده است.
شیر در آیین بودا حیوانی مقدس به شمار میرود، صورت این حیوان در چین غالباً حالتی شیطنت آمیز دارد و از آنجا که وظیفهاش دفع بلا و شر است چشمانی گشاد دارد.
نخستین نمونههای شناخته شده قالی چینی با نقش شیر سگ به دهههای آغازین قرن هفدهم میلادی باز میگردد و این قالیها بیشتر در کارگاههای سلطنتی بافته میشده و جنبهی تزئینی داشتهاند و اکثراً به امپراطوران پیشکش میشدند.
با توجه به این که نقش شیر در تمدن کهن ایرانی کارکرد نمادین داشته است و مورد استفاده فراوان قرار میگرفته است، از طریق جاده ابریشم و ارتباطات فرهنگی وارد چین شده و در آنجا کارکردی اسطورهای پیدا کرده و به عنوان نماد محافظ بودا مورد استفاده قرار گرفته است و بعدها وارد منسوجات و فرش های چینی شده است.
نقش شیر در این فرش ها نشانگر مفاهیم و مضامین خاص در این دو تمدن است، این نقش در چین نشأت گرفته از نفوذ آئین کهن بودا و در فرهنگ قشقایی ریشه در زندگی ایلیاتی دارد و ترسیم انواع متفاوت آن در میان بافته های دو حوزه بازتابی از دو خاستگاه و اقلیم متفاوت است.
تفاوت دیگری که وجود دارد استفاده از مواد و مصالح است که در چین به علت کمبود پشم در گذشته، فرش با ابریشم بافته میشده و رنگهای آن محدود بوده است ولی در ایران با استفاده از پشم و بر روی دارهای افقی و بـه صـورت گبـههایی با رنگهای متنوع بافته میشده است.
نکتهی مشترک در هر دو فرهنگ استفاده از نقش شیر در فرشها به عنوان نماد قدرت است که در فرهنگ چینی برای سلاطین بافته میشده است و در فرهنگ قشقایی به عنوان نماد قدرت مرد ایل بوده و در وسط چادر پهن میشده است.
گفتنی است این مطلب برگرفته از مقاله «بررسی تطبیقی فرشهای شیری قشقائی با فرشهای شیری چین» اثر نوشین سوری و ریحانه بیرامی میباشد؛ در چند مطلب قبل از همین مقاله، به بررسی نقش شیر در قالی قشقایی پرداختیم.