رنگ های ایرانی

بله؛ رنگ های ایرانی! رنگ هایی که در دنیا به اسم ایران ثبت و شناخته شده هستند و این مهم مرهون هنرمندان ایرانی به ویپه رنگرزان و قالیبافان ایرانی است.

ایران زمین از دیرباز مهد هنر و هنرمندان بوده است؛ مردان و زنانی که هنر را با خلاقیت و ظرافت و هوش و صنعت در هم آمیخته و نام ایران را بر سر زبان ها می انداختند. از صنعتگران و کاشی گران گرفته تا قالی بافان و نقاشان.

حضور و فعالیت گسترده این هنرمندان همراه با خلاقیت و نوآوری بوده است که گوشه کوچکی از این خلاقیت منجر به خلق رنگ هایی زیبا و اصیل شده است؛ رنگ هایی که در هنرهای قالیبافی و بافندگی، کاشی کار، معماری، نقاشی و غیره استفاده شده و در دنیا نیز به نام رنگ های ایرانی معروف هستند. در ادامه تعدادی از این رنگها را با هم بررسی خواهیم کرد.

رنگ قرمز ایرانی (Persian Red)

رنگ قرمز ایرانی یکی دیگر از رنگ‌های ثبت شده به نام ایران است که در داخل کشورمان، این رنگ را به نام سرخ و قرمز دانه اناری و لاکی می‌شناسند.

این رنگ قرمز از گیاهی به نام روناس و همچنین حشره‌ای به نام قرمز دانه استخراج می‌شود و از قدیم در کشورمان برای رنگرزی منسوجات و الیاف مورد استفاده در بافت فرش دستباف به کار رفته است، به طوری که همه ما فرش ایرانی را به رنگ قرمز در ذهن داریم.

رنگ قرمز ایرانی نه تنها در مصنوعات ایرانی‌ها به کار رفته بلکه این رنگ در حوالی خلیج فارس و در خاک‌های این منطقه یافت می‌شود و مواد سازنده آن شامل آهن، طباشیر و آلومینیوم است. قرمز ایرانی رنگی بانشاط و پرحرارت است که نشانه‌هایی از رنگ نارنجی درون خود دارد.

در ادبیات انگلیسی اولین بار از نام این رنگ در سال ۱۹۸۷ استفاده شده است.

رنگ سبز ایرانی (Persian Green)

رنگ سبز ایرانی در واقع رنگی است که امروزه به نام رنگ سبز فیروزه‌ای می‌شناسیم. رنگ سبز فیروزه‌ای در هنر‌های ایرانی مانند سفالگری، صنعت فرش، فیروزه کوبی، کاشی کاری، زیورآلات و… به کار رفته است. رگه‌های سبز داخل سنگ مرمر نمونه‌ای از رنگ سبز ایرانی است.

سبز ایرانی را یکی از رنگ‌های زیرمجموعه سبز بهاری می‌دانند و این رنگ برای ایرانیان سمبل طبیعت و سرسبزی است. رنگ فیروزه‌ای در هنر ایرانی، نمادی از بهشت و تقدس و روحانیت است.

در متون انگلیسی اولین بار در سال ۱۸۹۲ از این رنگ به عنوان رنگی ایرانی یاد شده است. در ایران طیف تیره‌تر این رنگ به نام سبز کله غازی شناخته می‌شود.

رنگ نارنجی ایرانی (Persian Orange)

رنگ نارنجی ایرانی یکی دیگر از رنگ‌های ثبت شده به نام ایران است. برای اینکه بدانید چرا این رنگ را ایرانی می‌نامند، دانستن تاریخچه کلمه نارنجی و یا همان orange کمک کننده است.

میوه نارنج در قرن‌های گذشته، برای اولین بار از طریق جاده ابریشم از ایران به چین فرستاده شد و چینی‌ها با پیوند آن، میوه شیرین‌تری به نام پرتقال تولید کردند. بعد‌ها این میوه از طریق کشور پرتغال وارد ایران شد و ریشه نام نارنج، در اسم انگلیسی این رنگ ماندگار شد.

رنگ نارنجی ایرانی که با نام‌هایی مانند نارنجی حنایی و نارنجی آجری شناخته می‌شود، از زمان‌های دور در صنعت رنگرزی و قالی بافی و سفالگری ایرانی کاربرد داشته است. همچنین تیره‌ای در بین گربه‌های پرشین با این نام وجود دارد که به رنگ حنایی است.

رنگ نارنجی ایرانی یا اخرایی پررنگ از نوعی خاک زرد رنگ (پودر اکسید آهن خاک هرمز) به دست می‌آمده است.

رنگ آلوی ایرانی (Persian Plum)

plum به معنی آلو و آلو برقانی است که از خانواده زرشکی به دست می‌آید. رنگ آلوی ایرانی که به نام عنابی هم شناخته می‌شود، یکی دیگر از رنگ‌های ثبت شده به نام ایران است.

این رنگ از گذشته در صنایع مختلف ایرانی کاربرد داشته و امروزه در صنعت لوازم آرایش و تولید پوشاک کاربرد دارد.

آبی لاجوردی (Persian Blue)

آبی ایرانی یا لاجوردی یکی از محبوب‌ترین رنگ‌های ایرانی است که با نام‌های دیگری مانند آبی پرشین، آبی کاربنی، آبی شالی نیز شناخته می‌شود و با الهام از سنت کاشی کاری ایرانی به نام کشور ما در آمده است.

از قدیم الایام در ایران و افغانستان به علت وجود معادن لاجورد از این رنگ در هنر ایرانی بسیار استفاده شده است تا جایی که آبی لاجوردی ناخودآگاه هر ایرانی را به یاد کاشی کاری‌های مساجد اصفهان و سفالگری‌ها می‌اندازد.

از نام این رنگ اولین بار در سال ۱۶۶۹ در انگلیسی استفاده شده است. آبی ایرانی دارای ۳ طیف روشن، متوسط و تیره است.

رنگ آبی لاجوردی میانه (Medium Persian Blue)

یکی دیگر از رنگ‌های ایرانی که از خانواده همان آبی شالی یا آبی ایرانی است، رنگ آبی لاجوردی میانه می‌باشد، اما این رنگ به نسبت آبی لاجوردی شدت کمتری دارد.

این رنگ یکی از رنگ‌های پرکاربرد در قالی‌های ایران است و جالب است بدانید در میان پارچه فروشان ایرانی با نام آبی ایتالیا کاربرد دارد.

رنگ آبی نیلی ایرانی (Persian Indigo)

یکی از رنگ‌هایی که به نام ایران شناخته می‌شود، رنگ آبی نیلی است که در کاشی کاری و سفالگری ایرانی پرکاربرد است.

این رنگ نیز از خانواده آبی ایرانی است و با نام‌های دیگری مانند پرشین ایندیگو یا بنفش نیلی شناخته می‌شود. در زبان انگلیسی از کلمه پرشین ایندیگو در سال ۱۹۱۲ استفاده شده است.

رنگ رز ایرانی (Persian Rose)

رز ایرانی یکی دیگر از رنگ‌هایی است که به نام ایران شناخته می‌شود و رنگی بین صورتی و رنگ سرخابی بوده و برگرفته از گل رز محمدی مرسوم در ایران است. در دنیا گل محمدی را با نام Persian Rose می‌شناسند.

رز ایرانی از سال ۱۹۹۲ وارد ادبیات انگلیسی شده و در تولید پوشاک بانوان و اکسسوری‌های دخترانه بسیار رایج و محبوب است.

رنگ صورتی ایرانی (Persian Pink)

صورتی ایرانی یکی دیگر از رنگ‌هایی است که با نام ایران شناخته می‌شود. از این رنگ در هنر قالی بافی ایرانی و کاشی کاری‌های متاخر در دوران قاجار استفاده زیادی شده است.

رنگ صورتی ایرانی؛ سمبل احساس و انرژی و جنگ بوده و از رنگ‌های قدیمی و پرکاربرد در صنعت مد و آرایش است. برای اولین بار در سال ۱۹۲۳ این رنگ صورتی ایرانی وارد زبان و ادبیات انگلیسی شد.