خرید فرش دستباف ایرانی

تصمیم خرید فرش دستبافت را تا حد ممکن در هنگامی که بازار ساکت تر است عملی کنید و با بازدید از چند فروشگاه معتبر و ملاحظه امکانات و تسهیلاتی که برای شما فراهم می‌کنند فرش مورد نظر خود را از میان مجموعه فرش های آنان انتخاب کنید.

هیچ گاه هنگام خرید کودکان و یا دوستان و آشنایانی که در صدد تحمیل عقاید خود به شما هستند را همراه خود نبرید تا بتوانید تصمیم خود را در محیطی آرام و فارغ از نظرات دیگران اتخاذ کنید.

نظرات مشورتی فروشندگان خبره قالی را قبول کنید ولی هیچ گاه به طور مطلق تسلیم سلیقه و نظر آنان نشوید؛ فرشی را انتخاب کنید که مناسب با احتیاج شما و مطابق بودجه شما و باب سلیقه شما باشد.

در موقع خرید بدون روی در بایستی و ملاحظه کاری از فروشنده بخواهید تا تمام فرش هایی که در فرم و اندازه دلخواه شما است نشان بدهد و یا به اصطلاح ورق بزند تا از میان آن‌ها بتوانید چند تخته فرش را که بیشتر به سلیقه و نظر شما نزدیک است انتخاب کرده و سپس از بین این فرش ها با بررسی دقیق تری که چگونگی آن را شرح خواهیم داد، با سهولت بیشتری تصمیم نهایی برای خرید فرش دستباف مطلوب خود را اتخاذ کنید.

رعایت تقارن فرش دستباف

 اندازه های قالی و قالیچه را به دقت کنترل و توجه نمایید فرش کج و کوله خریداری نکنید؛ از چند سانتی متر اختلاف در ابعاد فرش در قسمت‌های بالا و پائین آن که اصولاً از مشخصات فرش دست بافت می‌باشد می توان چشم پوشی کرد ولی بیشتر از این حدود به ویژه در قالیچه های کوچک عیب فرش به شمار می آید.

با تا کردن فرش دستباف از قسمت میانی و روی هم قرار دادن این دو قسمت میتوان تقارن طرح را نسبت به محورهایی که از مرکز فرش می‌گذرند تشخیص داد؛ این عمل را می‌توان به وسیله متر و یا خط کش مدرج نیز انجام داد و فاصله نقطه‌های مختلف فرش را نسبت به یکدیگر سنجید.

تقارن رنگ در شکل‌های بافته شده در فرش دستباف را نیز مورد توجه قرار دهید و هم چنین دقت کنید که موتیف‌ها و اشکال طرح در متن دست بافته ناتمام گذارده نشده باشد و هر خط و شاخه ای شکل و امتداد طبیعی خود را داشته باشد و ناگهان در میان طرح قطع و ناپدید نشده باشد.

رنگ فرش دستبافت

شاید بدانید که رنگ فرش دستبافت در جهت خواب آن تیره تر به نظر می‌رسد و در جهت عکس خواب فرش کم رنگ تر بوده و خطوط طرح به نحو مشخص تری دیده می‌شوند لذا قالی و قالیچه را باید از زوایای مختلف و در نور طبیعی مورد مطالعه قرار داد؛ دقت کنید که رنگ فرش در تمام سطح آن یکنواخت باشد و به خصوص در فرش های کف ساده دو رنگی و اختلاف رنگ دیده نشود.

همچنین دقت کنید که رنگ فرش به اندازه کافی غنی و کامل باشد و قسمت انتهایی پرز آن، جائی که پرز به شبکه تار و پود متصل است، با رنگ سطح فرش اختلاف نداشته باشد چون این اختلاف نشانگر آن است که الیاف قالی با رنگ‌های جوهری رنگ شده است. توجه داشته باشید که رنگ قسمت‌های پررنگ به قسمت‌های کم رنگ سرایت نکرده باشد، با مالیدن یک تکه پارچه مرطوب بر روی قسمت‌های رنگ دار مشکوک می‌توانید از ثبوت رنگ‌های فرش اطمینان حاصل کنید.

کیفیت بافت و پرزهای قالی

در هنگام خرید فرش دستباف، فرش را از نظر کیفیت پرزهای آن نیز مورد بررسی قرار دهید، پرز فرش باید بادوام، درخشان و انعطاف پذیر باشد؛ فرش‌های با پرزهای نرم نسبت به فرش‌های با پرزهای ضخیم دوام کمتری دارند و هم چنین تمایل بیشتری به جذب گرد و خاک داشته و مانند فرش‌های با پرز خشن نیز تمیز نمی‌شوند.

شاید مهم‌ترین عاملی که در انتخاب فرش دستبافت باید مورد توجه قرار گیرد، بافت آن است؛ برای بررسی چگونگی بافت فرش بهتر است آن را از قسمت پشت مورد مطالعه قرار دهید چون در پشت فرش کیفیت بافت مشخص تر است. با مطالعه پشت فرش دستبافت به بسیاری از نکات آگاهی خواهید یافت که با بررسی رویه فرش امکان آن میسر نیست، نکاتی از قبیل تعداد گره ها، نحوه تراکم و کوبیدگی پودها و هم چنین یک نواختی طرح.

شمارش دقیق گره ها در واحد سطح را به کمک ذره بینی که به یک قاب مدرج به واحدهای اندازه گیری (سانتی متر – اینچ) متصل شده است می‌توان انجام داد، با این وسیله تعداد گره ها را در عرض و طول یک قاب جداگانه بشمارید و در یکدیگر ضرب نمائید تا تعداد گره های موجود در واحد سطح فرش بدست آید ولی در این کار نهایت دقت باید معمول شود چه اختلاف شمارش یک و یا دو گره نتایج بسیار غلطی را در محاسبه کلی ارائه خواهد داد.

برای صحت بیشتر محاسبه بهتر است شمارش گره ها را در چند نقطه مختلف فرش انجام داده و معدل آنها را ملاک محاسبه قرار دهید، تراکم قسمت‌های پائین فرش معمولاً بیشتر از قسمت‌های بالائی آن است.

در مورد بافت قالی توجه داشته باشید که پود فرش های یک پوده هیچ گاه به چشم نمی‌خورد و تنها فرش های دو پوده و بیشتر است که گاه در پشت فرش امتداد پودها دیده می‌شوند و هرگاه ردیف‌های بافته شده بهتر کوبیده شده باشند، پودها کمتر دیده می‌شوند.

با ملاحظه پشت فرش دستبافت، قسمت‌هائی را که بافت ناجور داشته و یا به احتمال پوسیده و یا رفو شده باشند بهتر می‌توان تشخیص داد، قسمت‌های رفو شده به طور معمول زبرتر و محکم‌تر از دیگر نقطه‌های فرش است و با کمی دقت علائم سوزن خوردگی را در آن می‌توان مشاهده کرده و به علاوه با تا کردن فرش در قسمت‌های مشکوک به پوسیدگی، صدای خفیف و مخصوص شکستگی احساس خواهد شد.

در موقع بررسی پرزهای قالی توجه داشته باشید ارتفاع پرز معیار ظرافت فرش نیست، برای کنترل کیفیت پرزهای فرش دستبافت و چگونگی پرداخت آن‌ها باید پرزها را با دست مالش داد، در گوشه و کنار و قسمت‌های مختلف فرش ارتفاع پرزها باید به یک اندازه بوده و اثری از موج در آنها نباید دیده شود؛ یکی از دلایل نامنظم بودن پرزها علاوه بر پرداخت ناجور و نامنظم شستشوی خشن الیاف قالی است.

در هنگام خرید قالی ایرانی دقت کنید که فرش تمیز بدون بو باشد گو اینکه کیفیت بدبویی تنها در برخی از بافت های کشورهای اروپای شرقی دیده می‌شود و در فرش های ایرانی بسیار نادر است.

فرش دستباف ایرانی را از کجا بخریم؟

هیچ گاه فرش دستبافت ایرانی را از افراد نامشخص و مشکوک خریداری ننمایید. برای از دست ندادن نقدینه خود و جلوگیری از گرفتاری‌های بعدی منطقی تر است حتی با قیمت‌های بالاتر فرش را از فروشگاه‌های فرش دستباف معتبر و با سابقه و شهرت خوب و یا از فروشندگان مجاز این مؤسسات خریداری کنید.

در هنگام خرید قالی ایرانی، حتما فاکتور خرید و ضمانت نامه ای که حاوی تمام مشخصات فرش است از فروشنده درخواست کنید، این مدارک در موقع خرید و فروش بعدی، سرقت، بیمه و حمل و نقل فرش بسیار مفید واقع خواهد شد؛ در ضمانت نامه فرش‌های قدیمی و عتیقه علاوه بر مشخصات معمولی باید سال بافت و تا حد ممکن شجره نامه فرش مندرج باشد.

در صورتی که با مکانیسم حراج فرش دستبافت ایرانی آشنایی ندارید، فرش مورد نظر خود را از این طریق خریداری نکنید چرا که تهیه فرش از سالن‌های حراج کاری است پیچیده و فنی که انجام آن از عهده افراد معمولی بر نمی‌آید و به علاوه به هیچ وجه امکان پس دادن فرش میسر نیست.

در پایان مهمترین توصیه ما این است که هیچ گاه فریب آگهی‌های تبلیغاتی حراج‌های موجود در رسانه های تصویری و مجازی را نخورید و تحت هیچ شرایطی فرشی را که از نزدیک ندیده و لمس نکرده‌اید، خریداری نکنید چرا که ممکن است تحت ظاهر گاه فریبنده ای که تمامی، براساس نور پردازی‌های تلویزیونی به وجود آمده، فرش بی ارزشی را خریداری می‌کنید که هیچ گاه امکان مرجوع کردن آن و فسخ معامله را نخواهید داشت.

در پایان این توصیه را هم به شما داریم که در کنار کارهای روزانه تان سراغ بافت قالی ایرانی هم بروید؛ شما میتوانید با تهیه دوره های آموزش بافت فرش دستباف اینترنتی لم آرت در اوقات فراغت خود به این هنر زیبا و اصیل ایرانی مشغول شوید و از پشتیبانی استاد لیلا میرزایی تا پایان دوره آموزشی و حتی پس از آن بهره مند شوید.

فرش ایران، محمد جواد نصیری